Όταν μελώνουν οι Δάφνες

 

 Και συνεχίζουμε τις σύντομες σε ανάπτυξη αναρτήσεις, παρουσιάζοντας κάτι όχι και τόσο συχνό όπως είναι το μέλωμα στις δάφνες (που υπάρχουν στον κήπο μου). 

 Η δάφνη είναι μελισσοκομικό φυτό που δίνει γύρη (πορτοκαλί με φαιοκίτρινη) η οποία είναι χαμηλής θρεπτικής αξίας,  αλλά και νέκταρ τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο (χωρίς όμως να μπορεί να δώσει αυτούσιο μέλι για τρύγο, γιατί δεν είναι και ιδιαίτερα διαδεδομένο φυτό η δάφνη στους κήπους, ή έξω στην εξοχή), δευτερεύον μελισσοκομικό φυτό που θα το προτιμήσουν οι μέλισσες εάν δεν υπάρχουν άλλες κύριες ανθοφορίες παράλληλα με αυτό στην περιοχή (την ίδια εποχή υπάρχουν οι ανθοφορίες των κύριων οπωροφόρων δέντρων (ροδακινιά, κερασιά, μηλιά, αχλαδιά κ.α.), οπότε είναι δύσκολο να τις ανταγωνιστεί για το ενδιαφέρον των μελισσών. Αλλά εάν δεν υπάρχουν αυτές οι ανθοφορίες, ή έχουν τελειώσει, τότε γίνεται χαμός στα άνθη της δάφνης από μέλισσες). 

 Αυτές είναι οι πληροφορίες που έχουμε για την δάφνη, την ανθοφορία της, και την σπουδαιότητα της ως μελισσοκομικό φυτό. Για εκείνο που δεν έχουμε σχεδόν καμία πληροφορία είναι η μελιτωφορία της, που προκαλείται συνήθως στα τέλη Ιούλη, και όλο τον Αύγουστο, και προκαλείται από αφίδες (ψώρα της Δάφνης) που απομυζούν τους χυμούς των φύλλων της, και αποβάλουν την υπερβάλλουσα ποσότητα του με την μορφή μελιτώματος. 

 Δεν είναι κάτι που το παρατηρείς συχνά, αλλά φέτος ήμασταν τυχεροί επάνω σε αυτό και εμφανίστηκαν αφίδες στις 3 δάφνες του κήπου μου, και μπόρεσα να το παρατηρήσω αυτό το φαινόμενο με τα μάτια μου, να δημιουργήσω ένα φωτογραφικό αρχείο, να κάνω κάποιες παρατηρήσεις, και να το παρουσιάσω σε εσάς στα πλαίσια αυτού του blog (Μάλιστα δημιουργώ και την σειρά αναρτήσεων Αρχείο αναρτήσεων μελιτωεκκρίσεων με αναρτήσεις του blog όπου παρουσιάζω μελιτωφορίες, ή γνώσεις μου, και πληροφορίες για τις μελιτωφορίες. Και ταυτόχρονα μένω έκπληκτος με τον αριθμό σχετικών αναρτήσεων με αυτό το θέμα που υπάρχουν σε αυτό το blog! Με τόση ενασχόληση με τις μελούρες μάλλον θα πρέπει να θεωρώ τον εαυτό μου ειδικό επάνω σε αυτές! Χα χα χα).

 Οι αφίδες που παρασιτούν στα φύλλα της δάφνης και παράγουν μελίτωμα είναι μικροσκοπικές, λευκές, και συνήθως βρίσκονται ακριβώς στα "νεύρα" των φύλλων της.   

 Και είναι στο επάνω μέρος του φύλλου (το μέρος που το βλέπει ο ήλιος), και καθόλου από την κάτω πλευρά των φύλλων, όπως βλέπουμε στην πιο πάνω φωτογραφία. 

 Υπερπληθείς οι αριθμοί των αφίδων επάνω στα φύλλα της δάφνης, με χαρακτηριστική η κατανομή τους ακριβώς επάνω στο κύριο "νεύρο" των φύλλων, όπου λειτουργεί ως κεντρική αρτηρία όπου κινούνται οι χυμοί του δέντρου. Επίσης είναι εμφανέστατη η ύπαρξη μελούρας επάνω στα φύλλα που λαμπυρίζουν λόγου αυτής.  

 Η μελούρα με το πέρασμα του χρόνου αρχίζει να μαυρίζει, δημιουργώντας μια μορφή "κάπνας" (η οποία είναι και η ονομασία της ασθένειας που προκαλεί αυτή η προσβολή από τις αφίδες) στα φύλλα, όπως βλέπουμε στην παραπάνω φωτογραφία. 

 Εκείνο που δεν βλέπουμε στις φωτογραφίες είναι η ύπαρξη μελισσών που να συλλέγουν την μελούρα από τα φύλλα (ούτε σφιγγών, ούτε και σίρφων (είδα μόνο έναν στις τόσες εβδομάδες που παρατηρώ το φαινόμενο), αλλά και τα μυρμήγκια είναι και αυτά ελάχιστα επάνω στα φύλλα). Κάτι που το έχω παρατηρήσει για ένα διάστημα πάνω των 3-4 εβδομάδων από την στιγμή που παρατήρησα την πρώτη μελούρα επάνω στα φύλλα της δάφνης. Και μάλιστα είναι εμφατικότατη η απουσία μελισσών επάνω στις δάφνες, επί εβδομάδες δεν έχω παρατηρήσει ούτε μια μέλισσα επάνω σε αυτές. Δάφνες που την άνοιξη βούιζαν κυριολεκτικά από την παρουσία αμέτρητων μελισσων επάνω στα άνθη τους.

 Ίσως η απάντηση να βρίσκεται στην παρακάτω πρόταση από την προηγούμενη ανάρτηση του blog  Πειραματισμοί και αγιος ο Θεός. Δάφνη για τον κηρόσκορο όπου και αναγράφω:

" Για να βάλουμε και λίγη θεωρία μέσα στην ανάρτηση, μια που έγινε μια μικρή έρευνα επάνω στο θέμα. Στο αιθέριο έλαιο που έχουν τα φύλα της δάφνης (και οι καρποί της) ξεχωρίζουν το 1,8-Κινεόλη (Ευκαλύπτη -Eucalyptol) που δίνει και το χαρακτηριστικό άρωμα της (έχει και αποχρεμπτικές ιδιότητες), και το Λαυρικό οξύ (lauric acid) που έχει εντομοαπωθητικές ιδιότητες (έχει επίσης αντιμικροβιακή και αντιβακτριακές ιδιότητες και δράση."

 Είναι δυνατόν οι αφίδες που απομυζούν τους χυμούς από τα φύλλα της δάφνης να αποβάλουν αυτούσια στο μελίτωμα τους τις παραπάνω ουσίες που έχουν εντομοαπωθητικές ιδιότητες? 

 Και αυτός είναι και ο λόγος που δεν έρχονται οι μέλισσες για να συλλέξουν την μελούρα από τα φύλλα? Νιώθουν ότι το μελίτωμα τις απωθεί? 

 Ή ακόμη χειρότερα, θεωρούν το συγκεκριμένο μελίτωμα ως κάτι το τοξικό? 

 Υπάρχει κάποιος μηχανισμός αντίληψης των μελισσών επάνω στην ποιότητα του μελιτώματος?

 Και συνεχίζουμε τις ερωτήσεις μας.

 Υπάρχουν και άλλα μελιτώματα που παράγουν οι αφίδες από άλλα φυτά τα οποία δεν τα συλλέγουν για ακριβώς τον ίδιο λόγο οι μέλισσες? 

 Ή αυτός ο μηχανισμός αντίληψης του μελιτώματος λειτουργεί μόνο στο μελίτωμα της δάφνης που έχει ουσίες εντομοαπωθητικές? 

 Σε φυτά που ξέρουμε ότι είναι τοξικά για το μέλισσες, όπως ο καπνός,  και το μέλι τους που μπορεί (σπάνια) να συλλεχθεί από αυτές κάτω από σπάνιες και ειδικές συνθήκες (ακραίας πείνας, και έλλειψης άλλης νεκταροέκκρισης εκεί έξω μπορεί να προσπαθήσουν οι μέλισσες να πάνε στα άνθη του καπνού για να συλλέξουν μέλι, κάτι που είναι δύσκολο για αυτές γιατί το άνθος του καπνού είναι υπερβολικά βαθύ για να φτάσει μέχρι μέσα η γλώσσα των μελισσών (αλλά όχι για τις πεταλούδες!)), μήπως ακριβώς ο μηχανισμός παραγωγής μελιτώματος από αφίδες, μπορεί να δώσει πρόσβαση και στις μέλισσες σε μελίτωμα από φυτά που όμως είναι τοξικά (καπνός), και δεν μπορούν να αντιληφθούν οι μέλισσες αυτή την τοξικότητα (το μέλι που παράγεται από τον καπνό να μην οφείλεται από νεκταροέκκριση από τα άνθη του, αλλά από μελούρα από αφίδες!)? 

 Όταν λέμε ότι οι μελισσοκόμοι είναι έξυπνοι, και είναι ικανοί να θέτουν εμπνευσμένα ερωτήματα, δεν εννοούμε μόνο όσο αφορά μελισσοκομικούς χειρισμούς, στρατηγικές, τακτικές και μελισσοκομικές πατέντες τσακαλάκια μου!

 Όλα τα παραπάνω ερωτήματα θα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, και να αποδώσουν αξιόλογες και πρωτότυπες επιστημονικές μελέτες! Άντε τι περιμένετε εκεί στην επιστημονική κοινότητα? Σας παρουσιάζουμε στο πιάτο το παρατηρηθέν φαινόμενο. Θέλετε να βγάλουμε και τα συμπεράσματα από αυτό πάλι εμείς οι μελισσοκόμοι?

 Και συνεχίζουμε το μελίτωμα πάνω στα φύλλα είναι ελαφρά γλυκό (Ναιιιιιιιιιιιιι! Δοκιμάζεις με την γλώσσα σου το μελίτωμα (κάθε μελίτωμα, ή και νέκταρ, είτε επάνω στα φυτά και τα λουλούδια είτε στην κυψέλη όταν τινάζεις την μελούρα! Μυρίζεις επίσης και την μελούρα (δεν υπάρχει μυρουδιά στα περισσότερα από αυτά, μόνο όταν αρχίζει να περνά ο καιρός ορισμένα αποδίδουν μια ελαφρά μυρουδιά όξινη, όταν αρχίζει το μελίτωμα να ξινίζει. Ισχύει αυτό σχεδόν σε όλα, εκτός από το πεύκο, το πεύκο μυρίζει μια γλυκιά, και ευχάριστη, μυρουδιά όταν δίνει μελίτωμα, και υπάρχουν μεγάλοι αριθμοί με πεύκα που δίνουν. Δεν ξέρω εάν όλοι μπορούν να την πιάσουν αυτή την μυρουδιά, εγώ μπορώ να την πιάσω (και ο αδερφός μου επίσης), αλλά εγώ έχω και ιδιαίτερη αίσθηση στην όσφρηση! Πχ εγώ πιάνω πάρα πολύ έντονα την μυρουδιά από τα γίδια, τα πρόβατα, και κυρίως από τα άλογα, και τα μουλάρια, σε σημείο που σχεδόν να μην την αντέχω όταν ένα άλογο είναι κοντά σε μένα! Δεν ξέρω εάν και οι άλλοι βρίσκουν την μυρουδιά από τα άλογα τόσο έντονη, ή ενοχλητική! Για να υπάρχουν τόσοι πολλοί που να αγαπάνε την ιππασία (και εγώ αγαπάω τα άλογα! Πολύ! Αλλά μόνο να τα βλέπω! Δεν μπορώ να αντέξω για πολύ την οσμή τους! Όχι τόσο πολύ ώστε να τα έχω ανάμεσα στα πόδια μου για ώρες!) μάλλον ίσως να έχουν και ένα φραγμό στον εντοπισμό της οσμής των αλόγων!). Επίσης είμαι ικανός να αντιλαμβάνομαι την οσμή από κοπάδια προβάτων, αλλά κυρίως γιδιών (ιδίως την εποχή που σέρνουν τα αρσενικά!), ώρες αφού έχουν περάσει τα συγκεκριμένα κοπάδια από ένα μέρος (έτσι είναι οι Αρκούδες! Έχουν τρομερή όσφρηση! Χα χα χα). 

Υποκειμενική η παρακάτω διαβάθμιση της γλυκύτητας των μελιτωμάτων που έχω δοκιμάσει (επάνω στο φύλλο).

Ταξινόμηση ανάλογα την γλυκύτητα των μελιτωμάτων.

1/ Βελανίδι

2/ Λεύκα

3/ Πεύκο

4/ Έλατο

5/ Δάφνη

6/ Αμυγδαλιά

 Το πιο γλυκό από όλα (επάνω στο φύλλο) είναι το βελανίδι, με μεγάλή διαφορά από το δεύτερο, που είναι η λεύκα. Αλλά αυτά τα δύο έχουν τεράστια διαφορά στην γλυκύτητα από το τρίτο πεύκο, το οποίο είναι λίγο πιο γλυκό από το έλατο. Πέμπτη είναι η δάφνη που είναι λίγο πιο γλυκό από την αμυγδαλιά. Και παρόλο που είναι πιο γλυκό (ελαφρά)το μελίτωμα της δάφνης από το μελίτωμα της αμυγδαλιάς, το πρώτο δεν το προτιμούν οι μέλισσες, ενώ το δεύτερο το προτιμούν. Οπότε δεν είναι θέμα γλυκύτητας η προτίμηση τους. Στα υπόψη και αυτό!

 Από ότι βλέπετε είναι όσο το δυνατόν πιο πλήρεις οι παρατηρήσεις μου επάνω σε αυτό το φαινόμενο!

 Πολύ αφίδα, πολύ μελίτωμα, καθόλου μέλισσες!

 Αλλά πλέον έχουν αρχίσει να προσελκύονται επάνω στα φύλλα της δάφνης και οι θηρευτές των αφίδων, για να κάνουν ένα τρελό τσιμπούσι με μια τέτοια τεράστια παρουσία τροφής για αυτές. Ένα είδος σκαθαριού που μοιάζει με μια μικρότερη εκδοχή της γνωστής "Πασχαλίτσας", μια μικρότερη εκδοχή, πιο μονόχρωμη, και πιο στρογγυλεμένη. 

 Θηρευτές των αφίδων, που είναι και αυτοί σε πολύ μεγάλους αριθμούς επάνω στα φύλλα. 

 Αυτή ήταν και η σημερινή ανάρτηση-μαρτυρία για την ύπαρξη της μελούρας της δάφνης. Ένα παρατηρηθέν φαινόμενο που οδηγεί σε πολύ ενδιαφέροντα ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεων. Μια συνειδητοποίηση του γιατί είναι σημαντικό  να αναρωτιόμαστε όχι μόνο τι νεκταροεκκρίσεις και μελιτωεκκρίσεις εκμεταλλεύονται οι κιτρινόμαυρες κυρές μας, αλλά κυρίως γιατί υπάρχουν νεκταροκκρίσεις και μελιτωεκκρίσεις που δεν τις εκμεταλλεύονται οι κυρές μας. Και μια ευκαιρία να δημιουργηθεί μια σειρά αναρτήσεων-αρχείο για τις μελούρες από το υλικό που έχει συγκεντρωθεί εδώ και πάνω από μια δεκαετία επάνω σε αυτό το θέμα.

 Δεν πήγαμε άσχημα και σήμερα ε?

 Μέχρι την επόμενη ανάρτηση.

 

 Adios Amigos Locos

 Αρχείο αναρτήσεων μελιτωεκκρίσεων

Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες. 

Μελισσοκομία και Πεύκο

Μαύρο Μέλι: Το Βελανιδόμελο

Εκεί που ζουν ακόμα οι παλιοί Θεοί. Οι Μαύροι Τρύγοι Vol II

Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες

Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες  Vol II

Κυνηγώντας την μελούρα - Γεμίζοντας τα κενά πάνω στις Μελιτωεκκρίσεις

Απαντήσεις σε ερωτήσεις που δεν μου έγιναν Vol IV

Απαντήσεις σε ερωτήσεις που δεν μου έγιναν Vol XXXIII

Απαντώντας ερωτήσεις για την μελιτωφορία της Βελανιδιάς. Το πρόβλημα της πρόβλεψης της συμπεριφοράς της

Και μετά σου λένε ότι δεν δίνουν τα Έλατα στον βορρά!!!

Δεν αποδίδουν πράγματι τα μελίσσια που είχαν τοποθετήσεις στο βελανίδι στο πεύκο? 

Για να μιλήσουμε λίγο σχετικά με το τι είναι τα "γλυκά" και τα "πικρά" μελίσσια

Οι λάμπες πάνω στα πεύκα

 Λάζαρος Μότσανος

 Σοχός 28/6/2026

Και μετά σου λένε ότι δεν δίνουν τα Έλατα στον βορρά!!!

 

 Ελάτε, ελάτε, ελάτε, εδώ η καλύτερη Ελατοβανίλια Σοχού!!!

 Χα χα χα.

 Θυμάστε που σας έλεγα ότι δεν δίνουν τα έλατα στον βορρά?

 Βλακείες έλεγα!

 Χα χα χα.  

  Παρασκευή σήμερα 21/5/2021, 4 το μεσημέρι, υψόμετρο 630 μέτρα πάνω από την θάλασσα, θερμοκρασία 24 βαθμοί, περιοχή Σοχός (συγκεκριμένα στην αυλή μου!), και τα μελίσσια πετάνε (και βρίσκουν προφανέστατα) το έλατο που έχουμε στην αυλή μας! 

 Συγκεκριμένα αυτή την στιγμή υπάρχει σχεδόν μισό μελίσσι (ε καλά! Μισή παραφυάδα! Χα χα χα) πάνω στο έλατο και το βόσκουν! Ένας μικρούλης χαμούλης που έτυχε να το παρατηρήσω (ε καλά το καρντάσι μου το παρατήρησε από την προηγούμενη εβδομάδα!) αλλά θεώρησα ότι απλούστατα οι μέλισσες έψαχναν για ρητίνες πάνω στο έλατο, ρητίνες απαραίτητες για την κατασκευή από αυτές της πρόπολής. 

 Μάλλον όμως αυτή η εικασία μου να ήταν λάθος, γιατί σήμερα που τις παρατήρησα καλύτερα δεν είδα ούτε πρόπολή στα πόδια τους, αλλά και είδα συμπεριφορά αναζήτησης τροφής ακριβώς όπως αναζητούν τροφή στα πεύκα (Ελατάς δεν είμαι για να ξέρω το πως συμπεριφέρονται πάνω στα έλατα, αλλά Πευκάς είμαι, και ξέρω πολύ καλά πως ψάχνουν για τροφή στα πεύκα).

 Απίστευτο! Ποτέ δεν περίμενα να δω κάτι τέτοιο στον βορρά, η συμβατική μας γνώση για την μελιτωφορία του έλατου (η οποία είναι ακόμα λιγότερη και από τις γνώσεις μας για την μελιτωφορία του πεύκου!) ορίζει ότι τα έλατα στον βορρά δεν "δίνουν", και ότι αυτή η μελιτωφορία είναι αποκλειστικό προνόμιο της νότιας και νότιο-κεντρικής Ελλάδος. 

 Προφανέστατα αυτές οι φωτογραφίες υποδηλώνουν ότι αυτός ο συγκεκριμένος περιορισμός είναι λαθεμένος (ή υπό προϋποθέσεις μπορεί να αλλάξει πχ άνοδος της θερμοκρασίας λόγου φαινομένου του θερμοκηπίου).

 Κοίτα την μικρή την κλέφτρα που οτιδήποτε της παρουσιαστεί μπροστά της ως μελιτωφορία ή νεκταροέκκριση (και όχι μόνο! Χα χα χα), είναι ικανή να το εκμεταλλευτεί. Α βρε σκατιάρα!

 Και κάτι σαν βαμβακάδα και μικρά κόκκινα εξογκώματα που τα περιεργάζονται με τις γλώσσες τους οι μικρές μαυροκίτρινες αλήτρες μας! Και έρχονται στον νου μου μισοξεχασμένες διαδικτυακές συζητήσεις με τους νότιους μελισσοκόμους φίλους μου σχετικά με την μελιτωέκκριση του έλατου, και λέξεις όπως κοριός και κόμπος σαν να μου χτυπάνε καμπανάκια!

 Και καθόμαστε εμείς στον Βορρά να περιμένουμε μπας και βρέξει για να πάρουμε άγριο τριφύλλι, ή αντίθετα να παρακαλούμε να μην βρέξει στον καταραμένο τόπο μπας και πάρουμε τον τρύγο φάντασμα του παλιουριού! Αντί να τρέχουμε στο Ελατοδάσος στον Ταξιάρχη ή στο Ελατοδάσος στην Βίγλα - Πισοδέρι για να βγάζουμε βαρέλια με μέλι!!! Αχχχχχχ! Δεν μας τα μαθαίνουν αυτά στα σεμινάρια και στις μελισσοκομικές ομάδες! Χα χα χα. 

 Τι ρε μπάρμπα έχει κουκούτσια το έλατο? Τσούκ! Σας είπα το έλατο είναι στην αυλή μου και έχει από δίπλα του μια κερασιά. Και σας προλαβαίνω! Όχι δεν είναι μελίτωμα από τις μελίγκρες (ψείρες) της κερασιάς αυτό που ψάχνουν στο έλατο! Για τόσο με κόβει και μένα να το ψάξω! Χα χα χα. 

 Είπαμε πολύ πράμα από μέλισσες στο έλατο!

 Και τρομερά επίμονο ψάξιμο, όσο και στα πεύκα, και επειδή οι μέλισσες δεν είναι αργόσχολες και δεν συνηθίζουν να χάνουν χρόνο σε ανώφελα πράγματα, όλο και κάτι θα βρίσκουν!

 Εδώ μπορούν οι νότιοι μελισσοκόμοι φίλοι μας να βγάλουν περισσότερο νόημα από εμένα! Για αυτούς είναι μια πραγματικότητα που την βιώνουν χρόνο με τον χρόνο (ε καλά! Σπάνια και οι περισσότεροι από αυτούς, εάν κρίνω από την αξιοπιστία της μελιτωέκκρισης του έλατου! Μου φαίνεται ότι ακόμη και οι λεύκες δίνουν πιο συχνά από τα έλατα!) ενώ για μένα ένα διασκεδαστικό περιστατικό που επιβεβαιώνει απλώς το τεράστιο έλλειμα γνώσεων που έχουμε για τις μελιτωεκκρίσεις και για την μέλισσα γενικώς!

 Αφιερωμένο στους νότιους μελισσοκόμους φίλους μου που χρονιά στην χρονιά βασίζουν τις ελπίδες τους για το θαυμαστό περλένιο τους μέλι στα απατηλά τα έλατα , είθε φέτος, και κάθε χρονιά, να είναι η χρονιά σας φίλοι μου, γιατί τα βουνά με τα έλατα σας χρωστάνε πολλές καλές χρονιές, καλούς τρύγους να έχετε. 

 Adios Amigos Locos

 Λάζαρος Μότσανος

 Σοχός 21/5/2021

Κυνηγώντας την μελούρα - Γεμίζοντας τα κενά πάνω στις Μελιτωεκκρίσεις

 Και για να μην σας αφήσω χωρίς αναρτήσεις όσο κάνω τους τρύγους και τα απομελίσματα του δεύτερου χεριού του πεύκου, και μια που τώρα τελευταία έχουμε μπει δυναμικά στις ανιχνεύσεις των μελουρών που βρίσκονται εκεί έξω, για να κάνουμε ακόμα μια ανάρτηση πάνω στις μελούρες που παρατήρησα φέτος. 

 Και συγκεκριμένα θα περιγραφεί ένα περιστατικό στις 18/5/2019 σε μια τοποθέτηση ενός νέου μελισσοκόμου που έχω αναλάβει να του δείξω μερικά πράγματα σχετικά με την μελισσοκομία πάνω στην κυψέλη (Ναι! Τα κάνω και αυτά! Αλλά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις! Και μην αρχίσετε να λέτε τώρα ότι ο Αρκούδας το παίζει δάσκαλος! Αυτό το αφήνω για τα άλλα ψώνια εκεί έξω! Χα χα χα. Αυτό το ψώνιο αποποιείται αυτόν τον τίτλο! Χα χα χα).

 Και πρώτα από όλα ένα ιστορικό της τοποθέτησης και της κατάστασης των ανθοφοριών την συγκεκριμένη στιγμή που με ώθησε να ψάξω για μελούρες στην περιοχή. Ο συγκεκριμένος μελισσοκόμος είναι νέος και δεν ξέρει ακόμα να βλέπει εάν ένα μέρος δίνει από νεκταροέκκριση/ μελιτωέκκριση από μόνος του, αλλά δεν γνωρίζει επίσης (μάλλον δεν γνώριζε! Ήδη του έχω εξηγήσει πάνω στο θέμα αρκετά, και έχει σαφώς βελτιωθεί) και τον χάρτη ανθοφοριών της περιοχής (περιοχών) που κάνει τοποθέτηση (τοποθετήσεις).

 Την συγκεκριμένη στιγμή που μου είχε πει ότι "τα μελίσσια πρέπει να πηγαίνουν πολύ καλά" βρίσκονταν σε μια πεδιάδα όπου καλλιεργείται ελαιοκράμβη (είχε περάσει πλέον ο καιρός της), Ρίγανη και Ηλίανθος (δεν είχε έρθει ακόμα η ανθοφορία τους), καθώς και Παλιούρι (ούτε αυτό είχε ανοίξει ακόμη) και Μαρούβιο - Σκούπα (ούτε και αυτό είχε ανοίξει), και φυσικά Σιτάρι που δεν δίνει τίποτα (δίνει ο Πολύκομβος που υπάρχει στα χωράφια με σιτάρι αφού πρώτα έχουν θεριστεί τα χωράφια μετά από μήνες). 

 Τα 4/5 του εμβαδού του αποτελεσματικού μελισσοκομικού κύκλου (βλέπετε προηγούμενη ανάρτηση του blog Ακτίνα δράσης μελισσών) στην τοποθέτηση που είχε τα μελίσσια του είχε αυτά τα χαρακτηριστικά, και το υπόλοιπο 1/5 του ήταν πάνω σε πλαγιά που υπήρχε πουρνάρι (που δίνει μεν γύρη κάποια εποχή στις αρχές της άνοιξης, αλλά όχι κάτι άλλο από νεκταροέκκριση -υπάρχει εδώ μια αμφιβολία μου εάν δίνει και σε μελιτωέκκριση, γιατί έχω φωτογραφικά δεδομένα που μπορεί να υποδηλώνουν κάτι πάνω σε αυτό το θέμα, στο μέλλον αυτό-), πάλι Παλιούρι και Σκούπα, Βελανιδιές στα όρια της ακτίνας πτήσης των μελισσιών (αλλά ούτε και αυτές έδιναν κάτι αυτή την εποχή)  και ελάχιστο άγριο Τριφύλλι (υπερβολικά λίγο για να δίνει νεκταροέκκριση). 

 Οπότε αμέσως μου δημιουργήθηκε ο προβληματισμός του τι μπορεί να δίνει το συγκεκριμένο μέρος ενώ θα έπρεπε να βρίσκεται η περιοχή από πλευράς νεκταροέκκρισης στο "κενό του Μάη".

 Και πράγματι μέσα στην κυψέλη η λαντούρα έπεφτε πάνω στα πλαίσια σαν βροχή! Είχε δίκιο ο νέος μελισσοκόμος σχετικά με το ότι το μέρος έδινε (τον εκπαίδευσα καλά! Χα χα χα), οπότε αμέσως ο προβληματισμός μου έγινε υποψία για ύπαρξη μελιτωέκκρισης στην περιοχή (δεν υπάρχει ύποπτος για νεκταροέκκριση, δεν υπάρχει τροφοδοσία, υπάρχει αβέρτα λαντούρα στο τίναγμα των πλαισίων, τι μπορεί να είναι? Εάν δεν υπάρχουν από δίπλα τίποτα αποθήκες ή εργοστάσια με ζάχαρη για να τα κλέβουν οι μέλισσες ο ύποπτος είναι προφανής!). 

 Και έχοντας προειδοποιηθεί από τον δάσκαλο μου για ύπαρξη μελούρας στις αμυγδαλιές σε άλλη περιοχή (που απέχει όμως δεκάδες χιλιόμετρα από την συγκεκριμένη περιοχή) και μάλιστα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, αμέσως μου ήρθε στο μυαλό αυτή η περίπτωση (η μελούρα στις αμυγδαλιές αναμένεται συνήθως μετά την άνθηση τους, με το παράθυρο της να είναι από το Μάρτιο μέχρι τον Μάη, ακριβώς όταν αυξάνει η πιθανότητα ύπαρξης αφίδων στα δέντρα -το δεύτερο παράθυρο είναι τον Σεπτέμβριο, όπως φαίνεται και από τον σχετικό πίνακα στην ανάρτηση του blog Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες -). 

 Και τσιμπώντας τον νέο μελισσοκόμο από το χέρι του είπα "Έλα πάμε για ανιχνεύσεις, έχω μια υποψία που κάτι μου λέει ότι θα βγει σωστή" και πήγαμε λίγο παρακάτω σε ένα χωράφι με αμυγδαλιές (ψιλοπαρατημένες), για να δούμε εάν υπήρχε εκεί κίνηση από μέλισσες (συγκεκριμένα η πεδιάδα αυτή έχει και αρκετά χωράφια με αμυγδαλιές -καλλιεργήσιμες ή και παρατημένες). Και πράγματι με που πλησιάσαμε εκεί άρχισε να ακούγεται έντονα ο βόμβος από πλήθος μελισσών που πετούσαν πάνω από τα δέντρα. Ο ύποπτος είχε βρεθεί και μάλιστα με αίμα πάνω στα χέρια του! Χα χα χα. Πάνω στις αμυγδαλιές μερικές δεκάδες με εκατοντάδες μέλισσες να πετάνε από εδώ και εκεί ανάμεσα στα κλαδιά τους.

 Και μάλιστα διαπιστώθηκε και ένας ακόμα μεγαλύτερος αριθμός από μικρά έντομα να πλημμυρίζει τα κλαδιά της αμυγδαλιάς, τα οποία τα περιεργάζονταν οι μέλισσες (πιθανότατα έπαιρναν το μελίτωμα που απέβαλαν τα συγκεκριμένα έντομα - αφίδες). 

 Οπότε και τράβηξα μερικές φωτογραφίες  για το αρχείο μας. Φυσικά λόγου του μεγάλου ύψους των αμυγδαλιών (είπαμε ήταν ψιλοπαρατημένες, οπότε δεν ήταν κλαδεμένες, και πήραν καλό ύψος) οι λεπτομέρειες είναι λίγο ασαφείς λόγου της απαραίτητης μεγέθυνσης της φωτογραφίας. 

 Όπως βλέπουμε και από τις δύο παραπάνω φωτογραφίες οι μέλισσες μαζικά πέφτουν με τα μούτρα πάνω στην μελιτωέκκριση που οφείλεται προφανώς σε αυτά τα μικρά έντομα. Και για ακόμα μια φορά υπήρξε επιβεβαίωση της ύπαρξης μελούρας σε δέντρα του ίδιου είδους σε μέρη που μάλιστα απέχουν σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων, σχεδόν την ίδια χρονική περίοδο! Οπότε για ακόμη μια φορά επιβεβαιώνεται η αυξημένη πιθανότητα για μελούρες εκεί έξω, και ότι έχει υποτιμηθεί υπερβολικά πολύ ο ρόλος τους πάνω στην ανάπτυξη των μελισσιών ή στις ποσότητες μελιού που μπορεί να φέρουν τα μελίσσια.

 Για την ιστορία και μόνο με που άρχισαν έντονες βροχοπτώσεις τις επόμενες μέρες η μελιτωέκκριση που είχε παρατηρηθεί στην συγκεκριμένη τοποθέτηση έληξε άδοξα, αλλά πλέον είχε αρχίσει η νεκταροέκκριση του παλιούριου, και έτσι το κενό του Μάη στην συγκεκριμένη περιοχή δεν κράτησε πολύ. 

 Και φυσικά εάν οι αμπτάλες και αργόστροφες κυρές μας μπορούν να εντοπίσουν τις μελιτωεκκρίσεις και να τις εκμεταλλευτούν τι περιμένατε? Οι ταχύτατες και πανέξυπνες (και θρασύτατες! Χα χα χα) σφήκες να μην μπορούν να κάνουν το ίδιο?

 Οπότε ένα ακόμα κομμάτι του παζλ των μελιτωεκκρίσεων εκεί έξω έχει λυθεί και υπάρχει στο αρχείο μας. Ήδη υπάρχουν πολλά κομμάτια στο συγκεκριμένο θέμα που έχουν εξερευνηθεί σε αυτό το blog (και πιθανότατα μόνο εδώ). Από τις μελιτωεκκρίσεις του πεύκου (βλέπετε προηγούμενη ανάρτηση του blog Μελισσοκομία και Πεύκο), του Βελανιδιού στον καρπό του (βλέπετε προηγούμενες αναρτήσεις του blog Μαύρο Μέλι: Το Βελανιδόμελο και Εκεί που ζουν ακόμα οι παλιοί Θεοί. Οι Μαύροι Τρύγοι Vol II), της Λεύκας ( βλέπετε προηγούμενες αναρτήσεις του blog  Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες και Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες  Vol II) φτάσαμε σήμερα να ρίξουμε και μια ματιά και στην μελιτωέκκριση της Αμυγδαλιάς. 

 Σιγά, σιγά, γίνεται όλο και πιο ολοκληρωμένο το αρχείο μας και επάνω στις μελιτωεκκρίσεις που είχαν αναπτυχθεί ως την γενική θεωρία που τις ορίζει από την προηγούμενη ανάρτηση του blog Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες. 

 Νομίζω ότι κάτι κάνουμε και σε αυτό το θέμα ε?

 Εσείς τι λέτε?

 Χα χα χα.

Adios Amigos Locos

Λάζαρος Μότσανος

Σοχός 27/10/2019

Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες Vol II

 Και σε ακόμα μια εξόρμηση μου στην Θεσσαλονίκη στις 18/10/2019 (και ναι καλά το καταλάβατε! Μαζί με ένα ακόμα χαζό. Χα χα χα) Το μελουροζαγαρόσκυλο έκανε ακόμα μια φορά το θαύμα του!

 Και για ακόμα μια φορά βρήκε μελούρα σε λεύκες μέσα στην πόλη (βλέπετε προηγούμενη ανάρτηση του blog Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες)!

 Αυτή την φορά δεν ήταν στις λεύκες στην Οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά στην Οδό Πέτρου Συνδίκα (ή μπορεί να είναι η προέκταση της Αλ. Σταύρου) λίγο πιο πάνω από την Κωνσταντίνου Καραμανλή, δίπλα σε ένα σχολείο στην περιοχή του Χαριλάου. 

 Μια περιοχή που απέχει χιλιόμετρα σε ευθεία (1,5-2 χιλιόμετρα) από το μέρος που είχα διαπιστώσει την ακριβώς προηγούμενη εβδομάδα ότι οι λεύκες εκεί δίνουν μελούρα!

 Διαφορά πάνω από χιλιόμετρο σε απόσταση και πάνω από μια εβδομάδα σε χρόνο! Δηλαδή πολλαπλά σημεία μέσα στην πόλη με λεύκες δίνουν μελούρα σε χρονικό διάστημα πάνω από μια εβδομάδα! 

 Ακριβώς οι κατάλληλες προϋποθέσεις για να συλλέξουν τόσο μέλι από μελούρα τα μελίσσια ώστε να μπορείς ακόμα και να κάνεις και τρύγο (10-14 μέρες αρκούν μελιτωέκκρισης στις μελούρες για να τιγκάρουν τα πλαίσια με μέλι οι μέλισσες. Και πιο πυκνή η μελούρα από το νέκταρ, και μεγαλύτερες οι ποσότητες της, και κυρίως ευκολότερη η συλλογή της από τις μέλισσες)!

 Ο τόπος κυριολεκτικά είναι πνιγμένος στην μελούρα! Όλο το πεζοδρόμιο είναι καλυμμένο με σταγόνες μελούρας οι οποίες κολλάνε σαν ψαρόκολλα στα παπούτσια σου.

 Και έτσι ακριβώς το συνειδητοποίησα καθώς περνούσα κάτω από τα δέντρα και ξαφνικά άρχισαν να κολλάνε έντονα τα παπούτσια στο πεζοδρόμιο (αθλητικά εγώ, αλλά κάποιοι άλλοι όχι και τόσο τυχεροί! Χα χα χα). 

 Μετά από το πρώτο χρατςς χρούτσςς που κάνανε τα παπούτσια για να ξεκολλήσουν από το πεζοδρόμιο ακούω μια γελαστή φωνή να λέει "Αν είναι δυνατό! Θα κολλήσουν τα σανδάλια στο πεζοδρόμιο! Κοίτα, κοίτα, τα πάντα κολλάνε εδώ! Ααααα κοίτα ψιλά! Τα φύλλα είναι γεμάτα με μελούρα όπως την προηγούμενη εβδομάδα! Βγάλε τα καμία φωτογραφία όσο ξαναβάζω τα σανδάλια στα πόδια μου!".

 Και φυσικά αμέσως εγώ αρχίζω την καταγραφή και αυτού του φαινομένου για να το έχουμε στο αρχείο μας. 

 Οπότε όσο τα χαζά προσπαθούν να πάψουν να παριστάνουν τον μονοσάνδαλο Ιάσονα ο ανιχνευτής μέσα μου αναλαμβάνει καθήκοντα.

 Και από πίσω μου ακούω πάλι μια περιπαικτική φωνή "Μην τολμήσεις σήμερα να αρχίζεις να γλείφεις από εδώ και εκεί, γιατί μα το Θεό εάν σε δω να σκύβεις στο πεζοδρόμιο για να γλείψεις κανένα φύλλο θα σου χώσω καμιά κλωτσιά στον κώλο και το πόδι μου θα βγει από το στόμα σου!".

 "Χμμμμ καλά! Δεν θα το προσπαθήσω, μάλλον! Αν και δεν σου το εγγυώμαι και απόλυτα αυτό!".

  Χα χα χα. 

 Και ξανά χαρούμενες φωνές "Έλα εδώ! Έλα εδώ! Βγάλε φωτογραφία από εδώ που φαίνονται τόσο καθαρά οι σταγόνες στο πεζοδρόμιο! Θα τρελαθώ! Πατάμε δηλαδή πάνω σε μέλι τώρα? Τόσο μέλι χαμένο από εδώ και εκεί ε? Το έχεις ξαναδεί αυτό ποτέ χαζέ μου?"

 Νοητική υποσημείωση εδώ: "Να πάω την Αλεπού στο βελανιδόδασος όταν δίνει το βελανίδι στο καρπό του, να μην μου ξανακάνει ποτέ τέτοιες χαζές ερωτήσεις!"

 Χα χα χα.  

 Αλλά ναι! Εδώ έχουμε μια πλημμύρα μελούρας!

 Πολύ πράμα!

 Ίσως επειδή δεν υπάρχουν πολλές μέλισσες στην περιοχή, ίσως γιατί το τσιμέντο και το μέταλλο δεν απορροφούν την μελούρα αποτελεσματικά όπως τα φύλλα και το χώμα στην εξοχή. Η πληθώρα από μελούρα εδώ έχει φτάσει στο απροχώρητο! Σαν να πέταξες 100-150 σωληνάρια με κόλλα στιγμής  στο συγκεκριμένο σημείο και έχει γίνει μια τεράστια ποντικοπαγίδα κολλητική!

 Και μερικές φώτο και από τα αμάξια που είναι κάτω από τις λεύκες και έχουν καλυφθεί πλήρως από την μελούρα (δεν θα ήθελα με τίποτα να είμαι ο ιδιοκτήτης τους καθώς θα πάω να μπω μέσα τους! Χα χα χα).

 Μαύρα χάλια!

 Χα χα χα.

 Όχι μόνο μελούρα παντού πάνω στο αμάξι αλλά κόλλησαν και τα φύλλα επάνω του! Ένα είδος πίσσας και πούπουλα χαρισμένο από την Φύση!

 Χα χα χα.

 Χαρισμένο και αυτό από μένα τσακαλάκια μου, να το έχετε στα υπόψη σας όταν με ρωτάτε ή μου αναφέρετε στις ερωτήσεις σας ότι τα μελίσσια σας πάνε τρένο, αλλά δεν μπορείτε να υποθέσετε από που οφείλεται αυτό, μια που δεν υπάρχουν κύριες ανθοφορίες κοντά σας ή αυτή την εποχή, και σας πετώ εγώ σε ανύποπτο χρόνο, "Τι χρώμα έχει το μέλι?", "Κοκκινίζει?", "Μπορεί να είναι μελούρα!".

 Προφανέστατα η ύπαρξη μελούρας στις γύρω περιοχές από εσάς δεν είναι τόσο σπάνια όσο θέλουν να υποθέτουν οι περισσότεροι από μας. Ούτε και τα χρονικά της όρια τόσο περιορισμένα όσο λέει η θεωρία και η εμπειρία των παλιότερων μελισσοκόμων.

 Δύο φορές διαπίστωσα την ύπαρξη μελούρας μέσα στην πόλη, σε σημεία που απέχουν πάνω από χιλιόμετρο σε απόσταση, και πάνω από μια εβδομάδα απόσταση χρονικά! Και μάλιστα μέσα στον Οκτώβρη (που δεν θα έπρεπε να υπάρχει αυτή την εποχή στην -συνήθως τέτοια εποχή βροχερή- Θεσσαλονίκη).

 Και η υπόθεση μου ότι οι πόλεις λόγου διαφορετικής θερμοχωρητικότητας ευνοούν με τις υψηλότερες θερμοκρασίες τους την δημιουργία μελούρας, αλλά επίσης και ότι αλλάζουν αργά αλλά σταθερά οι καιρικές συνθήκες (θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια και φθινόπωρα) βοηθούν με την σειρά τους και την αύξηση των πιθανοτήτων για ύπαρξη μελουρών, αλλά και την αύξηση της διάρκειας τους (μια που δεν υπάρχουν τόσες πολλές βροχοπτώσεις για να τις ξεπλύνουν).

 Οπότε στα υπόψη σας και αυτό, και πιο πιθανές οι μελούρες από όσο φαντάζεστε, και πιο εκτεταμένες χρονικά, και σε πιο απίθανα μέρη από ότι μπορείτε να σκεφτείτε, και το κυριότερο με τάση για αύξηση όλων των παραπάνω όσο αλλάζουν οι καιρικές συνθήκες!

 Χάνουμε σιγά σιγά την μάχη των νεκταροεκκρίσεων λόγου των παραπάνω λόγων. Κινδυνεύουν κύριες μελιτωεκκρίσεις όπως του πεύκου επίσης για τον ίδιο λόγο. Αλλά μπορεί να έχουμε αύξηση των τυχαίων μελιτωεκκρίσεων πάλι για τους ίδιους λόγους!

 Ίσως στο μέλλον θα πρέπει ο προγραμματισμός των τοποθετήσεων του μελισσοκομικού κύκλου να ατονίσει σε βαρύτητα, και να δοθεί πιο αυξημένος ρόλος στην ανίχνευση των τυχαίων μελιτωεκκρίσεων εάν η τάση αύξησης της πιθανότητας ύπαρξης τους είναι πραγματική.


  Adios Amigos Locos













 Λάζαρος Μότσανος

 Θεσσαλονίκη 22/10/2019

Μελούρα στον Δρόμο με τις Λεύκες

 Περπατώντας την οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου (η παραλιακή οδός της Θεσσαλονίκης), μαζί με ένα άλλο χαζό, το βράδυ της Παρασκευής 11/10/2019 και περνώντας από τα πάρκα της περιοχής (κοντά στο ύψος της βίλας Καπανζή) κάτι μου χτύπησε καμπανάκια καθώς το βλέμμα μου στράφηκε στιγμιαία στις λεύκες που υπάρχουν φυτεμένες σε αυτά τα πάρκα ( 198 ζωντανές ακόμα λεύκες που έχουν φυτευτεί από τον λευκό πύργο μέχρι το μέγαρο μουσικής). 

 Ένα αχνό λαμπύρισμα πάνω στα φύλλα, καθώς το λιγοστό φως του φεγγαριού μαζί με τα φώτα από την παραλία της Θεσσαλονίκης και των αυτοκινήτων πέφτανε επάνω τους.  

 Όπως ήταν φυσικό αμέσως άπλωσα το χέρι μου να πιάσω τα φύλλα, και ένοιωσα τα ακροδάχτυλα μου να κολλάνε έντονα πάνω τους.

 "Έχει γούστο λέω να είναι καμία μελούρα!" λέω από μέσα μου, "Μα δεν είναι η εποχή της*" σκέφτομαι αμέσως μετά, "Αλλά επίσης και ο Οκτώβρης φέτος δεν είναι συνηθισμένος, έχει θερμοκρασίες αντίστοιχες του Σεπτέμβρη που είναι ο μήνας των Μελούρων!", "Λες οι αυξημένες θερμοκρασίες στις πόλεις λόγου της τεράστιας θερμοχωρητικότητας λόγου του τσιμέντου, γυαλιού, μετάλλου, να βοηθά στην ύπαρξη μελούρας πέρα από τα χρονικά όρια που αναμένονται, ή να αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης τους, και για αυτό και τα μελίσσια μέσα στις πόλεις να τα πηγαίνουν απροσδόκητα καλά?", "Και πως μπορώ να διαπιστώσω εάν αυτό που κολλάει στα χέρια μου είναι πράγματι μελούρα?".   

  Δευτερόλεπτα μετά η ύπαρξη μελούρας επιβεβαιώθηκε με τον εξής τρόπο!

  "Καλά τι πας να κάνεις? Πας καλά? Σταμάτα παιδί μου να γλείφεις τα φύλλα του δέντρου!!! Τι και εάν θέλεις να δεις εάν έχουν μελούρα? Που νομίζεις ότι βρίσκεσαι? Στο χωριό σου, και στα δάση σας που είναι καθαρά τα φύλλα? Σταμάτα βρε βλάκα να βάζεις τα φύλλα στο στόμα σου!!! Είναι βρόμικα! Γεμάτα με καυσαέρια από τα αμάξια, δίπλα στο κυριότερο δρόμο της Σαλονίκης είσαι χαζεεεεεε! Εσύ δεν λες ότι είναι γεμάτη με μόλυνση η πόλη και τα μέλια της**? Σταμάτα γιατί αλλιώς θα φύγω!!!"

 Αχχχχ! Δύσκολη η δουλειά του Πρώτου Ανιχνευτή της Νυχτερινής Φρουράς αλλά κάποιος φουκαράς πρέπει να την κάνει!

 Χαρισμένο και αυτό από μένα τσακαλάκια, πολλές φορές η μελιτωέκκριση και η νεκταροέκκριση είναι κάτω από την μύτη μας, αλλά και θα πρέπει να έχετε ανοιχτά τα μάτια σας διαρκώς, και να είσαστε αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσετε τελείως ανορθόδοξους τρόπους για να την διαπιστώσετε!

 Έτσι, έτσι, έτσι, θα πρέπει να είσαι λέρα για να κυβερνάς γαλέρα!

 Χα χα χα. 

* βλέπετε προηγούμενη ανάρτηση του blog  Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες

** βλέπετε προηγούμενη ανάρτηση του blog Περί περιαστικής μελισσοκομίας :Η επιμόλυνση του μελιού και των υπολοίπων προϊόντων της κυψέλης από βαρέα μέταλλα λόγου των τοποθετήσεων σε αστικές περιοχές

 Adios Amigos Locos

Μότσανος Λάζαρος

Θεσσαλονίκη 13/10/2019

Ώρες Νεκταροέκκρισης

Άντε σήμερα θα γράψω μια σύντομη ανάρτηση μια που βλέπω πόσο πολύ εκτιμάτε τις εκτεταμένες αναρτήσεις! 

Χα χα χα.

Και μάλιστα θα είναι πλήρως πρωτότυπη αυτή γιατί θα βασίζεται στις δικές μου γνώσεις και παρατηρήσεις σε ένα ερώτημα που με απασχολούσε για πολλά χρόνια αλλά τα στοιχεία είναι σχεδόν ανύπαρκτα για αυτό.

Το θέμα μας σήμερα θα είναι οι ώρες νεκταροέκκρισης διαφόρων μελισσοκομικών φυτών (αυτά τουλάχιστο τα οποία έχω εγώ παρατηρήσει, αυτά στα οποία δηλαδή υπάρχουν στις τοποθετήσεις που κάνω στα μελισσοκομεία μου).

Ερώτημα που με βασάνιζε από την πρώτη στιγμή που ασχολήθηκα με την μελισσοκομία (και όπως βλέπω και από τα ερωτήματα που βάζουν οι αναγνώστες του blog μου και οδηγούν σε αυτό, είναι ένα θέμα που απασχολεί και πολλούς άλλους), αλλά οι πληροφορίες που μπορείς να βρεις για αυτό το θέμα είναι πολύ περιορισμένες, τουλάχιστο μέχρι σήμερα και αυτή την ανάρτηση. 

Προτού όμως αρχίσουμε την ανάπτυξη του θέματος ορισμένες διευκρινήσεις, οι παρατηρήσεις μου βασίζονται στην δικιά μου εμπειρία και τοποθετήσεις (τοποθετήσεις σε Νομό Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, σε ορεινό μέρος) οπότε υπόκεινται στους περιορισμούς και τις συνθήκες των τοποθετήσεων μου. Μέρη πιο νότια ή πεδινά ή παραθαλάσσια μπορεί να έχουν διαφορετικά παράθυρά νεκταροεκκρίσεων ή μελιτοεκκρίσεων (όχι φυσικά ότι θα διαφέρουν και πολύ, πες αντί η μια ανθοφορία να ξεκινά στις 10 να ξεκινά στις 9 ή αντί να τελειώνει στις 6 να τελειώνει στις 4,5, το ότι θα είναι ανθοφορία που θα δίνει το κύριο όγκο της νεκταροέκκρισης της το πρωί ή το απόγευμα δεν είναι κάτι που θα αλλάζει, απλώς θα αλλάζουν τα όρια της). Και αυτό γιατί οι νεκταροεκκρίσεις επηρεάζονται από την υγρασία και την θερμοκρασία, παράμετροι που αλλάζουν από περιοχή σε περιοχή όπως και από χρονιά σε χρονιά (κάτι παρόμοιο με τα παράθυρα ανθοφοριών που αναπτύξαμε στην ανάρτηση Μελισσοκομική χλωρίδα Θεσσαλονίκης ). 

Δεύτερη διευκρίνηση άλλο η νεκταροέκκριση άλλο η γυρεοπαραγωγή, ένα φυτό μπορεί να έχει διαφορετικές ώρες που μπορεί να δίνει το ένα και διαφορετικές για το άλλο. Λόγου χάρη η αμυγδαλιά δίνει νέκταρ όλη την ημέρα (μάλλον όλο το διάστημα που επιτρέπουν οι άστατες θερμοκρασίες που έχουμε αρχές της άνοιξης να πετούν οι μέλισσες) αλλά γύρη δίνει κυρίως τις μεσημεριανές τις ώρες, αντίστοιχά η καστανιά δίνει γύρη όλη την ημέρα και για αυτό πετούν διαρκώς σε αυτή αλλά μελίτωμα δίνει σπάνια (σε μερικές μόνο περιοχές και όχι όλες τις χρονιές) οπότε και δεν θα υπάρχει μέσα στα στοιχεία μας η συμπεριφορά των μελισσών στις καστανιές. Σπάνιο το μέλι της καστανιάς και άσε όλους να τραγουδάνε ότι έχουν καστανόμελο χα χα χα.

Για να μην παρεξηγηθώ εδώ μια στιγμή να πω και κάτι ακόμα πάνω σε αυτό, το πραγματικό καστανόμελο είναι για μένα το καλύτερο μέλι, μέλι με γεύση Jack Daniels είναι ότι καλύτερο μπορεί να παράξει το είδος Apis Mellifera!

Χα χα χα. 

Τρίτη διευκρίνηση για να μην ξεφεύγουμε και από το θέμα μας, τα φυτά και καλλιέργειες που θα παρουσιαστούν είναι κύριες μελισσοκομικές ανθοφορίες (και μελιτωφορίες), ανθοφορίες που αποτελούν τον κύριο στόχο κάθε τοποθέτησης του μελισσοκομείου, γιατί το να μπορείς να παρακολουθήσεις αν υπάρχει η συγκεκριμένη νεκταροέκκριση για την οποία έκανες την τοποθέτηση είναι κύριας σημασίας. Οι δευτερεύουσες νεκταροεκκρίσεις που μπορεί να έχει μια περιοχή ή μια περιοχή που έχει πολλές νομές και οι νεκταροεκκρίσεις από κάθε φυτό μπορεί να αλληλοκαλύπτονται ή να αλληλοσυμπληρώνονται χρονικά δεν είναι ούτε θέμα που να μας ενδιαφέρει (αν δίνει αβέρτα συνεχώς υπέροχα! Αν δεν δίνει καθόλου συνεχώς τι τα κρατάς εκεί? χα χα χα), αλλά ούτε και αντικείμενο που μπορεί να παρατηρηθεί εύκολα και άμεσα (άντε βάλε σε μια πλαγιά με 101 διαφορετικά φυτά που δίνουν νέκταρ σε διαφορετικές ώρες και ποσότητες να βγάλεις νόημα τι δουλεύει το μελίσσι, αυτό το βλέπω και σε αρκετούς που αναφέρουν τα μέλια τους ως μέλι Λυγαριάς, Αγριορίγανης, Βελανιδιών, Λεβάντα, Γαλαζάκι, Παλιουριού, Βίκιας, και, και, και, και........................... χα χα χα, λες και το να πούνε ότι είναι ανθόμελο αγρίων βοτάνων θα το υποτιμήσει στην ψυχολογία του πελάτη χα χα χα, ψυχραιμία συνάδελφοι, τα μέλια όταν υπάρχουν συνήθως είναι 85- 90% από κάποια κύρια μελισσοκομική νομή και το άλλο 10-15% είναι οι δευτερεύουσες νομές, χωρίς την κύρια νομή να χτυπήσει καλά όχι δεν θα μπορέσετε να τρυγήσετε μόνο τις δευτερεύουσες νομές αλλά πιθανό είναι ούτε καν να ταΐζεται το μελίσσι με τις ποσότητες που θα βρίσκει χα χα χα).

Για να δώσουμε και μερικά στοιχεία ακόμα, υπάρχει ένα μέγεθος στην μετεωρολογία που ονομάζεται κανονική κατακόρυφη θερμοβαθμίδα η οποία ορίζει την πτώση της θερμοκρασίας κατά 0,65 βαθμούς Κελσίου ανά 100 μέτρα υψόμετρο, σύμφωνα με αυτό το μέγεθός ο Σοχός (660 μέτρα πάνω από την θάλασσα) θα έπρεπε να είχε 4-4,5 βαθμούς Κελσίου διαφορά  από την Θεσσαλονίκη (0 μέτρα υψόμετρο), στην πραγματικότητα ο Σοχός διαφέρει θερμοκρασιακά από την Θεσσαλονίκη 6-7 βαθμούς Κελσίου (λόγου θερμοχωρητικότητας της θάλασσας δίπλα στην Θεσσαλονίκη, του προσανατολισμού της, των αέριων ρευμάτων, του τσιμέντου κ.α.) αυτή είναι και η πραγματική θερμοβαθμίδα ανάμεσα στα δύο αυτά τα μέρη (η Λάρισα ή η Αθήνα έχουν αντίστοιχα  10-12 βαθμούς διαφορά από τον Σοχό) οπότε μπορείτε να καταλάβετε ότι αλλάζουν αντίστοιχα και οι ώρες που μπορεί να παρουσιάσει νεκταροέκκριση ένα φυτό (πχ το παλιούρι στην περιοχή της Λάρισας σε συνθήκες καύσωνα μπορεί να μην αρχίσει να δίνει από τις 12 η ώρα αλλά πολύ νωρίτερα). Στα υπόψη αυτό.

Επόμενο ενδιαφέρων στοιχείο, το καλοκαίρι το διάστημα ανάμεσα στις βροχοπτώσεις και την νεκταροέκκριση αν ένα μέρος έχει στεγνώσει από βροχές (και ταυτόχρονα οι βροχοπτώσεις που θα πέσουν να είναι ουσιαστικές και όχι ντεμέκ!) είναι περίπου στις 6-9 ημέρες (βρέχει πχ στις 3 Ιουλίου? Αναμένουμε αύξηση της νεκταροέκκρισης στις 9-12 Ιουλίου, αυτά τα καλά τα κάνει συνήθως το τριφύλλι, αλλά και άλλα φυτά). Στα υπόψη και αυτά. 

Βροχές συνήθως ευνοούν τις νεκταροεκκρίσεις (Βάτος, Σουσούρα, Τριφύλλι, Ηλίανθος, Μαρούβιο, Πολύκομβος κ.α.) αλλά μερικές φορές τις καταστρέφουν (Παλιούρι, Βελανίδι, Πεύκο). Συνήθως οι δυνατές καταιγίδες βλάπτουν τις μελούρες (μελιτώματα) με το πεύκο να το στέλνουν 1-2 ημέρες χωρίς να δίνει και το βελανίδι να το ξεπλένει τελείως και να μην ανακάμπτει πια όσες μέρες και να περάσουν. Επίσης μια υπόνοια μου είναι ότι τα μελιτώματα τα δουλεύουν συνήθως οι μέλισσες πρωί και απόγευμα (έχει παρατηρηθεί σε Πεύκο, Βελανίδι, Βαμβάκι, καθώς και σε μελούρες από αφίδες σε Κερασιές- βλέπετε ανάρτηση Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες- οπότε αν στοιχημάτιζα και για τις υπόλοιπες μελιτωεκκρίσεις θα έβαζα και για αυτές τα λεφτά μου στα πρωινά και απογεύματα).   

Αρκετά δεν θα τα μάθετε όλα σήμερα!

Μου άρεσε που είπα ότι θα είναι και μικρή αυτή η ανάρτηση!

Χα χα χα 

Πάμε παρακάτω στα καλά τώρα.

Παραπάνω έχω δημιουργήσει ένα πίνακα που τον έψαχνα πολλά χρόνια και δεν τον βρήκα ποτέ οπότε και ο κλήρος πέφτει για ακόμα μια φορά στον γενναίο για να τον φτιάξει.

Και τι μας λέει ο παραπάνω πίνακας?

Έχει σε αλφαβητική σειρά το κάθε κύριο μελισσοκομικό φυτό (Ελληνικό Λατινικό-επιστημονικό όνομα) και τις ώρες στις οποίες δίνει την κύρια νεκταροέκκριση του ή μελιτωφορία του (χωρισμένη η ωφέλιμη ημέρα σε 5 διαστήματα των 3 ωρών το κάθε ένα, φυσικά οι ανοιξιάτικες ανθοφορίες δεν μπορούν να πιάσουν όλο αυτό το χρονικό διάστημα, μην ξεχνάτε αρχές Μάρτη στις 7 το απόγευμα  είναι νύχτα!).

Καλά αυτά ρε μπάρμπα αλλά που θα χρησιμεύσουν?

Ωραίο ερώτημα, ας έχουμε και ένα παράδειγμα για να δείξουμε την χρήση του, κάνουμε τοποθέτηση για να πάρουμε βελανιδόμελο σε ένα μέρος που υπάρχουν και νομές από τριφύλλια και αγριορίγανες, βλέπουμε σκούρο μέλι στις κερήθρες, ξέρουμε αν χτύπησε η μελούρα του βελανιδιού? Το τριφύλλι δίνει ανοιχτόχρωμο σχεδόν διαφανές μέλι, η αγριορίγανη δίνει όμως σκουρόχρωμο μέλι, το βελανίδι δίνει κατάμαυρο μέλι (όταν είναι πολύ το βελανιδόμελο κάνει μπαμ είναι τελείως μαύρο, αν και αρκετοί μπερδεύουν την αγριορίγανη με το βελανίδι χα χα χα) πως μπορείς να είσαι σίγουρος αν είναι η αρχή της μελούρας το σκούρο μέλι που βλέπεις η είναι μέλι αγριορίγανης? Εκτός από το να παρακολουθήσεις προς τα που πετάνε τα μελίσσια (εάν είναι σε διαφορετικά μέρη τα βελανίδια και η αγριορίγανη!) ο άλλος τρόπος είναι να δεις πότε πετάνε τα μελίσσια, πετάνε πολύ πρωί και απόγευμα? Δίνει το Βελανίδι, πετάνε αντίθετα από τις 10 έως τις 5-6? Δίνει η Αγριορίγανη!

Δεν πετάνε όταν πρέπει όταν είναι για βελανίδι και έχεις κάνει την τοποθέτηση εκεί κυρίως για αυτό? Ίσως πρέπει να σκεφτείς να τα πάρεις από εκεί!

Απλά πράγματα.

Πάμε σε άλλο παράδειγμα, έχεις μια τοποθέτηση τα μελίσσια σου σε πολύκομβους (σκούρο μέλι δίνει) και θέλεις να πας σε ένα μέρος που έχει και πολύκομβο αλλά και σουσούρα (και αυτό δίνει σκούρο μέλι) πως θα καταλάβεις από τους δείκτες σου ότι δίνει η σουσούρα και δεν βλέπεις μόνο πολύκομβο? Απλό, τις σουσούρες τις δουλεύουν τα μελίσσια πρωί και απόγευμα, τον πολύκομβο από το πρωί ως το απόγευμα, ανάλογα το πότε πετάνε είναι και η ανθοφορία που δουλεύουν.

Αρχίσατε να πιάνετε το νόημα?

Τρίτο παράδειγμα έχω δείκτες στα παλιούρια, τι ώρα θα πάω να δω αν τα δουλεύουν? Από το μεσημέρι και μετά τσακαλάκια μου, αν πάω το πρωί δεν θα δω κίνηση καθόλου αν δε δίνει βοηθητικά και κάτι άλλο η περιοχή (φυσικά βλέπεις και το τι παίζει και από το άνοιγμα της κυψέλης).

Οπότε για να δω αν δίνει το πεύκο τι ώρα θα πρέπει να είμαι στο μελισσοκομείο μου?

Χα χα χα.

Μου αρέσει που διαρκώς επικεντρώνω στο σημαντικότερο σημείο στην μελισσοκομία, που φυσικά είναι οι νεκταροεκκρίσεις (και άσε τους προφήτες να λένε παπαριές και μαλακίες χα χα χα) και όμως αυτές είναι οι αναρτήσεις που έχουν την μικρότερη επισκεψιμότητα από όλες χα χα χα.

Δεν ξέρω  τι πλύση εγκεφάλου έχουν υποστεί οι μελισσοκομικοί εγκέφαλοι που έχουν εκτεθεί στο διαδίκτυο και σε διάφορους Bloggers αλλά είναι ανησυχητικά τα σημάδια που διαπιστώνω!

Ευτυχώς όπως έχω επισημάνει και παραπάνω βλέπω ενθαρρυντικές αναζητήσεις που οδηγούν στο Blog μου και λιγάκι έχω μερικές ελπίδες για το Ελληνικό μελισσοκομικό μέλλον χα χα χα.

Ανακεφαλαιώνουμε και αποφωνούμε, σήμερα μαναράκια μου παρουσιάσαμε για πρώτη φορά τις ώρες νεκταροεκκρίσεων, ένα πολύ δυνατό εργαλείο μελισσοκομικό, θέσαμε τους παράγοντες, τους περιορισμούς και τα όρια που καθορίζουν τα όρια των ημερησίων νεκταροεκκρίσεων, το πως μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε μέσα από ορισμένα παραδείγματα καθώς και γκρινιάξαμε και λίγο για τα χάλια που οδήγησανε κάποιοι την μελισσοκομική σκέψη, κρίση και γνώση, οπότε μια που τα κάναμε ξανά όλα μπουρδέλο μπορούμε να φύγουμε!

Χα χα χα.

Μέχρι την επόμενη ανάρτηση μάλλον μετά τον τρύγο του Πεύκου. 

Εις το επανιδείν Τσακαλάκια μου.

Μότσανος Λάζαρος 

Σοχός 18/08/2014 

Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες

Τι λέει παίδες σας έχω λείψει καθόλου?

Τσουκκκκκκ!

Δυστυχώς όμως πρέπει να φροντίζω και που και που και τα μελισσάκια μου, δεν πειράζει και να μην αναρτώ διαρκώς αναρτήσεις γιατί θα φτάσουν και κάποιοι να λένε ότι για να δαπανά αυτός τόσο χρόνο για το Blog του δεν θα έχει μελίσσια να ασχολείται!

Και για να βγούμε και λίγο εκτός θέματος πριν αρχίσουμε καν να αναπτύσσουμε το θέμα μας!

Χα χα χα.

Παιδιά κάποιοι από τους Bloggers του μελισσοκομικού χώρου διαρκώς γράφουνε ότι όσοι θέλετε να μάθετε για την μελισσοκομία θα πρέπει να διαβάζετε διαρκώς μελισσοκομικά βιβλία και να έχετε από δίπλα και ένα παλιό μελισσοκόμο, και να μην βασίζετε όλη την γνώση σας στα μελισσοκομικά Blog, τα περισσότερα δεν είναι αξιόπιστα έτσι και αλλιώς, καλώς κακώς έτσι είναι.

Οπότε ναι μεν μπορείτε να έχετε παράπονα σχετικά με το επίπεδο των γνώσεων που σας προσφέρουν, αλλά θα βάλω εδώ 2 επισημάνσεις: 

α/ Τα Blog κανένας δεν σας υποχρεώνει να τα διαβάζετε, τα διαβάζετε με δικιά σας ευθύνη, δικιά σας είναι και η ευθύνη αν η επένδυση στην γνώση σας επάνω στην μελισσοκομία βασίζεται αποκλειστικά μόνο σε αυτά, ο κάθε ένας έχει ευθύνες πάνω σε κάθε τι που κάνει ή δεν κάνει, μην το ξεχνάτε αυτό. 

β/ Όλοι οι Bloggers δεν είναι το ίδιο πράγμα, δεν δέχομαι να με τσουβαλιάζει ο κάθε "εξυπνάκιας" σε κάθε βλακεία επιπέδου καφενείου που θα γράψει μέσα από το πληκτρολόγιο του σε σελίδες ή ομάδες ή και σε αναρτήσεις από Forum μελισσοκομικά που "αναστήθηκαν" τελευταία έχοντας 1-2 σχόλια τον μήνα (όταν σε κάθε μελισσοκομική ομάδα στο FB 1-2 σχόλια υπάρχουν κάθε λεπτό, να μην ξεχνιόμαστε!).

Ότι έχετε να πείτε ορισμένοι από εσάς να το λέτε με ονοματεπώνυμο και να μην γενικεύετε άδικα και μικρόψυχα, αν δεν γουστάρετε εμένα να το γράφετε "Η αρκούδα έχει ένα πολύ επιθετικό τρόπο γραφής και είναι απόλυτος, ο ωμός ρεαλισμός του είναι παρατραβηγμένος, και η τσαντίλα που πουλά μπορεί να ήταν ότι πρέπει για μια αθλητική εφημερίδα του 80 και τον Αποδυτηριάκια αλλά εδώ δεν ταιριάζει, καθώς και οι ατελείωτες παραπομπές του κουράζουν"* αλλά να το γράφετε με ονοματεπώνυμο (αφού το παίζετε και "ο.κ. είμαι τελείως άνετος να κάνω κριτική σε οποιοδήποτε", γιατί αυτή η δειλία να μην είσαστε συγκεκριμένοι και να μην ονοματίζετε για τον ποιον λέτε το κάθε τι?). Γιατί ξέρετε κάποιοι το "Οι Bloggers γράφουν μπούρδες και βλακείες" το παίρνουν προσωπικά! Καλώς κακώς κάποιοι δεν είναι γαϊδούρια να ακούνε γενικεύσεις και από το ένα αυτί να μπαίνει από το άλλο να βγαίνει! Το κάθε τι το παίρνουν σε προσωπικό επίπεδο (και μόνο έτσι θα πρέπει να κάνουν οι πραγματικοί άντρες).

Το να με τσουβαλιάζουν γενικά και ελαφρά την καρδιά με τον κάθε γιδοβοσκό που ανακάλυψε το πληκτρολόγιο και όταν ανοίγει το στόμα του βγαίνουν βατράχια δεν είναι κάτι που θα γίνει από μένα αποδεκτό! Καλός, καλός, αλλά μην μου την βιδώνετε, γιατί είμαι κακός και μόνος χα χα χα! Σχετικά με τα πικρόχολα σχόλια σας για μελισσοκομικές σελίδες ή ομάδες ή και Forum (για να μην ξεχνιόμαστε και κάποιοι, τα Forum δεν είναι τίποτα άλλο από ένα είδος μελισσοκομικής ομάδας του FB χωρίς την συμμετοχή που υπάρχει στις ομάδες του FB! Μια αποτυχημένη μελισσοκομική ομάδα δηλαδή χα χα χα) συνεχίστε να τα κάνετε, δεν έχω τίποτα από τα παραπάνω, δεν θα κάνω ποτέ τίποτε από τα παραπάνω, δεν με νοιάζουν τα κόμπλεξ που θα βγάλετε για αυτά χα χα χα.

*Η κριτική θα πρέπει να είναι και κάποιου επιπέδου, για να είναι εποικοδομητική στο άτομο που αναφέρεται, αυτό εξυπακούεται! Αν δεν μπορεί να είναι αυτού του επιπέδου ή αυτής της μορφής ίσως θα πρέπει να αναλογιστείτε αν πραγματικά θέλατε να κάνετε κριτική ή απλώς αυτός είναι ένας τρόπος για να βγάλετε έξω τα σκατά που σας πνίγουν την ψυχή! Ναι μια κοφτερή γλώσσα που παραμένει κοφτερή ακόμα και μέσα από το πληκτρολόγιο έχει η αρκούδα!

Χα χα χα.

Αρκετά με τα γαβγίσματα πάμε πίσω στο θέμα μας.

Μελιτωγόνα έντομα και μελιτωφορίες τους.

Ωραίο θέμα είπα να το βάλω και αυτό μέσα στην φαρέτρα των αναρτήσεων μου, γιατί θαρρώ ότι ταιριάζει στην θεματολογία του Blog μου (σε αυτό θα αναφερθώ διεξοδικότερα σε επόμενη ανάρτηση μου).

Μερικές αναγκαίες διευκρινήσεις πρώτα, μελισσοκόμοι είμαστε και όχι ερευνητές μελισσοκομίας, οπότε και λογικό είναι να μην κάνουμε μόνοι μας τις έρευνες που παρουσιάζουμε αλλά να χρησιμοποιούμε έρευνες που έχουν κάνει ερευνητές μελισσοκομίας στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό (όποιος θα βρεθεί να μας κατηγορήσει και αυτό, που κάποιοι ήδη το έχουν κάνει και αυτό, να κάνω ακόμα μια διευκρίνηση εδώ. Δεν έχω κανένα πρόβλημα να διεξάγω τις δικές μου έρευνες, να χρησιμοποιώ το κεφάλαιο μου για τις ανάγκες οποιουδήποτε πειράματος, να αφιερώσω όλη μου την ζωή και την επαγγελματική μου δραστηριότητα για την προαγωγή της επιστημονικής έρευνας στην μελισσοκομία, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της επιβίωσης μου, όποιος το λοιπών θέλει κάτι τέτοιο από μένα θα μπορεί φυσικά να το έχει αρκεί να μου εξασφαλίσει ένα μισθό μερικών χιλιάδων ευρώ κάθε μήνα μαζί με τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές, να μου εξασφαλίζει ότι αυτή η σχέση ανάμεσα μας θα κρατήσει όσο χρειάζεται για να βγω στην σύνταξη, κατά την οποία θα αποζημιωθώ πλουσιοπάροχα, να δουλεύω επίσης σε ένα ωράριο πιο εύκολο από αυτό που δουλεύω ήδη, καθώς και όλα τα έξοδα από τις έρευνες μου καθώς και από τα έξοδα του κεφαλαίου μου (καθώς και το ίδιο το κεφάλαιο μου) θα τα καλύπτει αυτός από την τσέπη του! Αυτά παιδιά είναι τα καλά που αποκομίζει ένας πανεπιστημιακός (συν το πολύ αυξημένο κύρος που έχει ως πανεπιστημιακός) για την έρευνα που προσφέρει σε όλους μας, το να απαιτείς το ίδιο από ένα μελισσοκόμο αλλά χωρίς να επωμισθείς εσύ (και γενικότερα το σύνολο των μελισσοκόμων) αυτό το κόστος από όλα τα παραπάνω νομίζω ότι είναι μια απαίτηση που μπορεί να την έχει μόνο ένα πεντάχρονο (και όχι ιδιαίτερα έξυπνο) παιδάκι! Χα χα χα. Αρκούδα τι να πεις!).

Οπότε θα βγάλω πρώτα από όλα την πηγή πάνω στην οποία βασίστηκε μέρος αυτής της ανάρτησης (όχι μόνο αυτής αλλά και της προηγούμενης ανάρτησης Μελισσοκομία και Πεύκο όχι φυσικά πλήρως, η ανάρτηση είναι προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις γνώσεων που χρειάζονται οι μελισσοκόμοι και με τα κατάλληλα εργαλεία για να την αξιοποιήσουν αυτή την γνώση, βλέπετε παράθυρα μελιτωφορίας πεύκου), η οποία είναι η εργασία της κυρίας Σοφίας Γούναρη με τίτλο Μελιτογόνα έντομα της Πεύκης.Τα στοιχεία της παραπάνω εργασίας τα έχω δει και σε άλλα Blog χωρίς καμία επεξεργασία και συνήθως χωρίς και αναφορά στο ποιος την έχει κάνει. Δικαιολογημένα και να διαμαρτύρονται οι διάφοροι ερευνητές όταν η εργασία τους αντιγράφεται από τον οποιοδήποτε χωρίς καμία αναφορά σε αυτόν που την έχει κάνει. Λιγάκι σεβασμό συνάδερφοι, μπορεί κάποια στιγμή κάποιος άλλος να κάνει σε εσάς αυτό που κάνετε εσείς στους άλλους (σε κάτι που μπορεί να είναι πραγματικά δικό σας και όχι προϊόν αντιγραφής), υποθέτω τότε δεν θα σας αρέσει και σε εσάς αυτή η τακτική.

Και τι έχουμε εδώ ρε μάστορα που τόση ώρα μιλάς και ακόμα είμαστε στον τίτλο της ανάρτησης?

Σσσσσσσσσσσσσσσσσ!

Μην λέτε τέτοια και μετά θα λένε οι γιδοβοσκοί ότι μόνο να γράφουμε αβέρτα εκθέσεις μπορούμε!

Χα χα χα.

Οπότε έχουμε τον ορισμό του μελιτωγόνου εντόμου από το Μελισσοκομικό εννοιολόγιο, λεξιλόγιο, και ορολογία

Μελιτωγόνα έντομα: Έντομα που ζούνε με τους χυμούς φυτών (παρασιτούν), τους οποίους ενώ τους έχουν απορροφήσει αποβάλουν ένα μέρος από αυτούς (πολλές φορές εμπλουτισμένα με θρεπτικά στοιχεία από αυτά) με την μορφή μελιτωδών εκκρίσεων τις οποίες τις λαμβάνουν οι μέλισσες (και όχι μόνο) για να παράξουν μέλι μελιτώματος.

Ούπς!

Καλό φαίνεται!

Μια πρόσθετη πηγή εισερχομένων για τα μελίσσια μας έτσι ώστε να παράγουν το πολύτιμο μελάκι τους.

Και ναι είναι, συγκεκριμένα η κυρία Γούναρη αναφέρει ότι το 70% του μελιού που παράγεται στην Ελλάδα είναι μέλι μελιτώματος (65% μέλι από πεύκο και 5% μέλι από έλατο). Πολύ πιθανό και να ισχύει αυτό αν και αν υπάρχει λάθος σε αυτή την πληροφορία θα είναι στην πλευρά της υποτίμησης του ποσοστού του μελιού στην Ελλάδα το οποίο είναι μέλι μελιτώματος. Και αυτό γιατί δεν αναφέρεται καν στο μελίτωμα που παράγεται από τις βελανιδιές (αν και εκεί ένας μύκητας είναι η πηγή του) ή το μελίτωμα που παράγεται από το βαμβάκι. Επίσης δεν είναι δυνατό να υπολογισθεί η συνολική επίδρασή που μπορεί να έχει μια μελιτωφορία από μελιτοφόρα έντομα πάνω στο σύνολο της παραγωγής μελιού το οποίο εκμεταλλεύεται μια συγκεκριμένη νεκταροέκκριση.

Μερικές διευκρινήσεις πρώτα η μελιτωέκκριση που μπορεί να συμβεί από μελιτωγόνα έντομα η οποία δεν έχει επιδιωχθεί με την τοποθέτηση του μελισσοκομείου σε μία περιοχή με σκοπό την εκμετάλλευση της (πχ πεύκο, έλατο, βελανίδι) συνήθως είναι ένα τυχαίο γεγονός, που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Όπως την εποχή, την ύπαρξη τον κατάλληλων φυτών κοντά στο μελισσοκομείο, την ύπαρξη των κατάλληλων μελιτοφόρων εντόμων και τον κατάλληλων συνθηκών για την ανάπτυξη τους, την καταπολέμηση από μέρος των αγροτών της εξάπλωσης τους ή όχι.

Οπότε και η ύπαρξη και μόνο μιας φυτείας αχλαδιών κοντά στο μελισσοκομείο σου δεν σου εξασφαλίζει την βεβαιότητα της μελιτωέκκρισης, θα πρέπει να είναι η κατάλληλη εποχή, άνοιξη ή αρχές φθινόπωρου, η προσβολή της από το κατάλληλο έντομο και η μη αντιμετώπιση από τους δενδροκόμους αυτής της προσβολής (ραντίσματα). Το συγκεκριμένο παράδειγμά το αναφέρω γιατί θυμάμαι μια συζήτηση που είχα με ένα από του παλιούς μελισσοκόμους της περιοχής μου σχετικά με μια τοποθέτηση ενός μελισσοκομείου μου, μου είχε πει σχετικά " Το μέρος αυτό είναι καλό και για το καλοκαίρι, δεν ξέρεις μπορεί να χτυπήσει και καμία μελούρα η αχλαδιά και να πάρεις και πολύ μέλι, θυμάμαι μια χρονιά μελίσσια που τα κρατήσαμε εδώ δώσανε πολύ περισσότερο μέλι από αυτά που κατεβάσαμε στην Κασσάνδρα!". Ναι αυτό είναι κάτι που μπορεί να συμβεί, είναι κάτι που μπορεί να προβλεφθεί? Όχι! Μπορεί να υπάρχει προσβολή στα δέντρα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα οδηγήσει και σε μελιτωέκκριση, μπορεί τα φυτώρια να μην ανήκουν σε κανένα παππούκα που τα έχει αφήσει στο έλεος του Θεού, αλλά σε κανένα δενδροκόμο που θα αντιληφθεί τι τρέχει και να μεριμνήσει άμεσα στην καταπολέμηση της απειλής για το ζωικό του κεφάλαιο.

Άρα μόνο ως τυχαίο γεγονός μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μια ξαφνική μελιτωέκκριση σε τοποθέτηση του μελισσοκομείου μας η οποία δεν είχε στόχο την συγκεκριμένη μελιτωέκκριση. Ένα δώρο έκπληξη που μπορεί να αλλάξει τελείως την πορεία της μελισσοκομικής μας χρονιάς (μια καλή μελισσοκομική χρονιά να την κάνει πολύ καλή, μια μέτρια μελισσοκομική χρονιά να την κάνει καλή, και μια άσχημη μελισσοκομική χρονιά να την κάνει μέτρια, δεν μπορεί όμως μια άσχημη μελισσοκομική χρονιά να την κάνει πολύ καλή, για το κάθε τι υπάρχουν και όρια, μην αφήνετε τα όνειρα σας να σας θολώνουν την πραγματικότητα που αντιμετωπίζετε).

Για να δούμε τώρα τι καλό μας έχει η εργασία της κυρίας Γούναρη.

Ένα από τα ποιο ενδιαφέροντα σημεία της (εκτός φυσικά από τα στοιχεία για το πεύκο) είναι και ένας πίνακας όπου παρουσιάζει τα έντομα που παρασιτούν πάνω σε φυτά και παράγουν μελίτωμα. Δύο παρατηρήσεις πάνω σε αυτόν τον πίνακα (της κυρίας Γούναρη) πρώτον έχει σε γραμμή την οικογένεια (υποοικογένεια, υπεροικογένεια) του κάθε εντόμου ενώ θα έπρεπε να είναι σε ξεχωριστή στήλη (κάτι που βλέπω να το έχουν αντιγράψει τελείως και οι Bloggers που το έχουν στις αναρτήσεις τους χα χα χα). Δεύτερον που είναι το έντομο που παρασιτεί στις ακακίες Κωνσταντινουπόλεως? Γιατί εγώ μελούρα να δίνουν αυτές έχω δει (και  όχι μόνο εγώ)!Επίσης βλέπω ένα μεγάλο κενό σχετικά με τα εσπεριδοειδή πάνω σε αυτό το θέμα! Δύσκολα πιστεύω να μην έχουν και αυτά μελιτωγόνα έντομα να παρασιτούν επάνω τους αλλά μια που δεν έχω προσωπική εμπειρία** πάνω στις συγκεκριμένες καλλιέργειες δεν εκφέρω γνώμη. Όπως δεν εκφέρω γνώμη και για τις μελιτωεκκρίσεις του έλατου, ξερόλες και παντογνώστες είναι άλλοι, αν δεν έχεις τοποθέτηση κάπου για να μπορείς να εκφέρεις γνώμη δεν ανοίγεις την στοματάρα σου, υπάρχουν και όρια στην θεματολογία σου (περισσότερα για αυτά σε επόμενη ανάρτηση), μην ξεχνάμε ποτέ, άλλη η μελισσοκομία της Βόρειας Ελλάδος και άλλη της Νότιας Ελλάδος!

Για αυτό σας έχω πιο πάνω τον ίδιο πίνακα αλλά ελαφρώς διαφοροποιημένο (και σωστό χα χα χα),  όπου έχουμε το κάθε παρασιτικό έντομο, την οικογένεια που ανήκει, καθώς και τα φυτά στα οποία παρασιτεί.

** Ενδιαφέρουσα προσωπική παρατήρηση είναι ότι τα νεαρά κλαδιά και βλαστάρια των δέντρων τις πρωινές και απογευματινές ώρες βγάζουν ένα είδος μελιτώματος που το παίρνουν οι μέλισσες, το διαπίστωσα όταν μάζευα κεράσια πάνω σε μια σκάλα (εκεί να δείτε παλούκι! Χα χα χα)! Επίσης όταν χτυπάει η ψείρα τις κερασιές βρομίζει ο τόπος από μελίτωμα, με μόνους χαρούμενους για αυτή την κατάσταση τις μέλισσες και τις Ζήνες (τις χρυσόμυγες και όχι την πριγκίπισσα του πολέμου χα χα χα).

Στα υπόψη και αυτό.  

Αλλά ας κάνουμε τον κόπο να κάνουμε και ένα βήμα περισσότερο.

Ο πίνακας που βασίζεται στην εργασία της κυρίας Γούναρης είναι μεν σωστός (αν διορθωθεί λιγάκι χα χα χα) αλλά παρουσιάζει τις πληροφορίες έτσι όπως θα τις ήθελε ένας εντομολόγος και όχι ένας μελισσοκόμος!

'Ενας μελισσοκόμος δεν τον ενδιαφέρει πρωτίστως ποιο έντομο παρασιτεί σε φυτά αλλά τα ίδια τα φυτά στα οποία παρασιτεί το έντομο αυτό.

Οπότε και στον παραπάνω πίνακα είναι η προσπάθεια μου να λύσω αυτό το ερώτημα παρουσιάζοντας τις ίδιες πληροφορίες με μορφή που είναι πιο χρήσιμη για μελισσοκόμους.

Δηλαδή θα έχουμε σε αυτό τον πίνακα πρώτα το φυτό στο όποιο παρασιτεί το κάθε έντομο (γιατί στην πραγματικότητα αυτό μας ενδιαφέρει εμάς τους μελισσοκόμους), το λατινικό-επιστημονικό όνομα του κάθε φυτού (για  όποιον ενδιαφέρεται να κάνει και μια έρευνα για το κάθε επιμέρους φυτό που τον ενδιαφέρει), τα έντομα που παρασιτούν σε κάθε φυτό (με το λατινικό-επιστημονικό όνομα του κάθε εντόμου), καθώς και την οικογένεια στην οποία ανήκουν (Ποίος ειν΄μπαμπάςςςςς Ααααααααααααα? όπως λένε και οι Ινδιάνοι στο χωριό μου χα χα χα).

Φιλική επισήμανση στους συναδέλφους μου μελισσοblogger αυτό, δεν κάνετε που δεν κάνετε εσείς την αρχική έρευνα τουλάχιστο προσθέσετε και ένα μικρό λιθαράκι γνώσης ή βελτίωσης σε αυτή! Κάντε το "extra mile" που λένε και οι φίλοι μας οι Αμερικάνοι!

Μην τεμπελιάζετε ρε κοπρόσκυλά!

Χα χα χα.

Επίσης η αρχική εργασία της κυρίας Γούναρη έχει ακόμα ένα ενδιαφέρων σημείο, παρουσιάζει τους παράγοντες (και μηχανισμούς) που επηρεάζουν την ανάπτυξη των μελιτωγόνων εντόμων. Καθώς η ανάπτυξη τους επηρεάζεται από την πρόσληψη των νιτρικών από τους χυμούς των φυτών που παρασιτούν (και την αποβολή των υπολοίπων θρεπτικών συστατικών) δυο παράγοντες είναι βασικοί για την ανάπτυξη τους το νερό και η σύσταση του εδάφους.

Ταυτόχρονα παρουσιάζονται και δύο μηχανισμοί που λειτουργούν παράλληλα με αυτούς τους παράγοντες.

Σε περίπτωση έλλειψης νερού μπαίνει σε λειτουργία από τα φυτά ο πρώτος μηχανισμός ο οποίος για να αντιμετωπίσει αυτή την έλλειψή κινητοποιεί νιτρικά στοιχεία ώστε να αλλάξει η οσμωτική πίεση των χυμών του (αύξηση των υδρογονανθράκων του με συνεπακόλουθη αύξηση των ελεύθερων αμινοξέων). Παροδικά αυτό αυξάνει και του πληθυσμούς των εντόμων (παροδικά όμως, δεν είναι κάτι που μπορεί να λειτουργεί επ΄ άπειρο, χωρίς εισερχόμενα κανένα σύστημα δεν μπορεί να λειτουργεί διαρκώς βγάζοντας μόνο εξερχόμενα).

Επίσης η ύπαρξη νιτρικών στο έδαφος ή η λίπανση του με νιτρικά λιπάσματα*** μπορεί να οδηγήσει στα ίδια αποτελέσματα (αύξηση των νιτρικών στους χυμούς-αύξηση των πληθυσμών των μελιτωγόνων εντόμων).

Αντίθετα ένας δεύτερος μηχανισμός που αφορά την ύπαρξη καλίου ή λιπασμάτων καλιούχων στο έδαφος μπορεί να οδηγήσει στα αντίθετα αποτελέσματα (η ύπαρξη καλίου αλλάζει την οσμωτική πίεση των χυμών των φυτών και στην εκροή των ελεύθερων αμινοξέων η οποία οδηγεί στην μείωση ή κατάρρευση των πληθυσμών των μελιτωγόνων εντόμων)

Μπλα μπλα μπλα μπλα!

Παπαριές!

Χα χα χα.

Επειδή έχω διαρκώς επισημάνει ότι γουστάρω τις πληροφορίες να τις έχω σε μορφή εικόνας και όχι κειμένου αποφάσισα να οπτικοποιήσω όλες αυτές τις διαδικασίες και τους παράγοντες που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των μελιτωγόνων εντόμων και να σας τις παρουσιάσω με μορφή διαγράμματος ροής για να γίνει η κατανόηση τους καλύτερη.

Είπαμε αν είναι να γίνει μια δουλειά ας γίνει όσο το δυνατόν καλύτερη.

***Μια επισήμανση πάνω σε αυτό το μπερεκέτι, θυμάστε στο παράδειγμα με τις αχλαδιές που μπορεί να δώσουν μελούρα αν υπάρχει προσβολή και ο δενδροκόμος είναι κανένας παππούκας που έχει ξεχάσει το φυτώριο του και δεν κάνει ραντίσματα για τις προσβολές από τα μελιτωγόνα έντομα? Συνήθως οι παππούδες που δεν ραντίζουν είναι ίδιοι με τους παππούκες που δεν βάζουν και λιπάσματα στα φυτώρια τους οπότε μπορείτε να φανταστείτε και σε τι κατάσταση θα είναι τα δέντρα ή και οι καλλιέργειες τους, οπότε χαμηλώστε τον πήχη των προσδοκιών σας για μελιτωέκκριση σε αυτά τα φυτώρια χα χα χα.

Και πάμε τώρα για το δικό μου extra mile.

Παραπάνω παρουσιάζω ένα γράφημα (για να μην λένε κάποιοι ότι δεν ξέρω από γραφήματα και μόνο διαγράμματα παρουσιάζω χα χα χα) στο οποίο παρουσιάζω την γενική τάση ανάπτυξης των αφίδων (και όχι των μελιτωγόνων εντόμων λίγο προσοχή επάνω σε αυτό το σημείο, μικρή η διαφορά ενδεχομένως να είναι όμως και σοβαρή η διαφορά!Αλλά πορευόμαστε με τα στοιχεία που βρίσκουμε και όχι με αυτά που θα θέλαμε να έχουμε δυστυχώς!). Η οποία μας λέει ότι  τους κρύους φθινοπωρινούς και χειμωνιάτικους μήνες οι πληθυσμοί των αφίδων είναι σταθεροί και μάλιστα σε χαμηλό επίπεδο,  κατά τους ανοιξιάτικους μήνες αρχίζει η ανάπτυξη τους για να έχουν την κορυφή τους τον Μάη και τον Ιούνη και μετά έχουμε μια κάμψη τους θερινούς μήνες (όπου οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πολύ υψηλά) η οποία διακόπτεται τον Σεπτέμβρη στον οποίο παρατηρούμε πάλι μια αύξηση των πληθυσμών των αφίδων η οποία είναι μεν απότομη διαρκεί δε λίγο (μόνο ένα μήνα). 

Η αρχική μου ιδέα ήτανε να παρουσιάσω για κάθε μελιτωγόνο έντομο τον κύκλο ανάπτυξης του αλλά δυστυχώς και τα στοιχεία για το κάθε ένα είναι λιγοστά ή και ανύπαρκτα αλλά και το να τα δίνεις σε κάποιους όλα στο πιάτο δεν είναι τακτική ορθή η οποία μπορεί να τους κάνει καλούς μελισσοκόμους (άλλο μελισσοκόμος ,άλλο καλός μελισσοκόμος χα χα χα).

Επίσης σε μια πιθανολογούμενη μελιτωέκκριση το καλύτερο που θα πρέπει να ξέρουμε είναι το πότε αυξάνεται η πιθανότητα να έχουμε ένα παράθυρο μελιτωέκκρισης, είπαμε στο συγκεκριμένο θέμα έχουμε ένα παιχνίδι πιθανοτήτων και μόνο.

Αντίθετα αποφάσισα να παραθέσω τις αρχικές μου πηγές (όχι όλες, ένα έναυσμα είναι αυτό για όποιον ασχοληθεί και μόνο) για να δώσω τα εργαλεία για την έρευνα που θα πρέπει να κάνει από μόνος του ο κάθε μελισσοκόμος για θέματα που τον αφορούν.

Έτσι δύο καλές πηγές που χρησιμοποίησα εκτός από την εργασία της κυρίας Γούναρη (που πρέπει να την διαβάσετε και μόνοι σας δεν το συζητώ καν αυτό, είναι πολύ καλή θα σας βοηθήσει "τα μάλα" που λένε και στο χωριό μου χα χα χα).

Η πρώτη είναι από το Blog www.kalliergo.gr η ανάρτηση 

Αφίδες, μελίγκρες, φυλλοξήρα της αμπέλου. Προσβολή ανά καλλιέργεια και αντιμετώπιση

και η δεύτερη πηγή μου είναι πολύ πιο ανορθόδοξη και παράξενη! Είναι από την σελίδα της Bayer στην οποία δίνονται μερικά στοιχεία για κάθε εχθρό των καλλιεργειών

Εχθροί/Καλλιέργειες

όπου για κάθε καλλιέργεια (υπάρχει Drop down menu) αναφέρονται οι κυριότεροι εχθροί της και ορισμένα στοιχεία για αυτούς.

Δυστυχώς στοιχεία η Bayer δίνει μόνο για τις παραγωγικές καλλιέργειες, αλλά στην πραγματικότητα αυτές μας ενδιαφέρουν, 2-3 κυδωνιές στην άκρη του πουθενά πόση μελιτωέκκριση μπορούν να δώσουν?

Ναι παιδιά στο κυνήγι της γνώσης πολλές φορές θα πρέπει να λειτουργούμε ανορθόδοξα και δημιουργικά ("Out of the box" όπως λένε και οι φίλοι μας οι Αμερικάνοι χα χα χα). Ναι η Bayer μπορεί να έχει δημιουργήσει αρκετά από τα δηλητήρια που βασανίζουν τα μελίσσια μας (ταυτοχρόνως και αρκετά από τα φάρμακα για αυτά και για μας χα χα χα) αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τις βάσεις γνώσεων της. Και προσοχή μαγκίτες μου αυτό δεν είναι διαφήμιση για την Bayer χα χα χα. Χεσμένη την έχω την Bayer και κάθε Bayer (όπως και κάθε άλλη εταιρία)!

Άντε ρε Barca πάμε για την κούπα φέτος!

Χα χα χα. 

Για να ανακεφαλαιώσουμε και να γκρινιάζουμε λίγο ακόμα πριν κλείσω αυτή την ανάρτηση, συνάδερφοι μελίσσοblogger δεν είναι αναγκαίο να καπηλεύεστε την εργασία των άλλων, αν σας το κάνουν άλλοι αυτό σε εσάς θα είσαστε στα κάγκελα και εσείς. Λίγος σεβασμός σε όσους δημιουργούν την γνώση δεν είναι κακό, η μελισσοκομία δεν ξεκινά από εσάς και δε θα τελειώσει με εσάς, μπορείτε χίλια πράγματα να παρουσιάσετε δικά σας, δεν είναι αναγκαίο κάθε τι να το παρουσιάζετε δικό σας, τις ίδιες πηγές και γνώσεις έχουμε συνήθως όλοι μας, χαλαρά!

Τα ίδια ισχύουν και για τους διαχειριστές των μελισσοκομικών ομάδων, σελίδων και Forum μην νομίζετε ότι σας έχω ξεχάσει και εσάς!

Χα χα χα.

Πάμε στο άλλο άκρο τώρα. Αναγνώστες μελισσοκομικών blog (και τα λοιπά, και τα λοιπά) η γνώση σας επάνω στο αντικείμενο της μελισσοκομίας είναι δικά σας υπόθεση και ευθύνη, όσο περισσότερο ασχολείστε να επενδύσετε επάνω στον εαυτό σας από άποψη γνώσεων τόσο περισσότερο κερδισμένοι θα βγείτε, αλλά αυτή η διαδικασία είναι και χρονοβόρα και κοστοβόρα και απαιτεί κρίση ορθή, αυθεντίες δεν υπάρχουν (άσχετα αν κάποιοι έχουν πάρει ψιλά τον αμανέ! Όπως μου είχε πει όταν ήμουν νέος στο κουρμπέτι της μελισσοκομίας ένας παλιός μελισσοκόμος για να με προσβάλει "Ειιιιιι τα μελίσσια δεν είναι γίδια!!!" και μου ήρθε να του χώσω μια κυψέλη στην μάπα, φυσικά πλέον έχω καταλάβει ότι δεν απευθυνόταν σε εμένα αυτή η μομφή αλλά σε άλλους γιδοβοσκούς χα χα χα), και η γνώση είναι εκεί έξω ("The Truth is out there" Μόλντερ από τα X-Files χα χα χα), εσάς περιμένει να την ανακαλύψετε!

 

Adios Amidos!

 

Μότσανος Λάζαρος

Σοχός 14/8/2014